ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΛΥΤΡΑΣ
(Τήνος, 1832 – Αθήνα, 1904)
-Σπούδασε ζωγραφική στο σχολείο των Τεχνών.
-Θεωρείται από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της
Σχολής του Μονάχου και πρωτοπόρος στην διαμόρφωση της διδασκαλίας των Καλών Τεχνών στην Ελλάδα.
-Θεωρείται πατέρας της Νεοελληνικής ζωγραφικής και
κορυφαίος δάσκαλος με σπουδαία διδακτική προσφορά στο Σχολείο των Τεχνών.
-Κοντά του μαθήτευσαν πολλοί σπουδαίοι Έλληνες ζωγράφοι.
-Ένας από τα έξι παιδιά του, ο Νικόλαος Λύτρας, υπήρξε
επίσης σημαντικός ζωγράφος.
-Ασχολήθηκε με προσωπογραφίες, νεκρές φύσεις κι
ιστορικές σκηνές.
– Όμως περισσότερο, ασχολήθηκε με τις ηθογραφικές παραστάσεις,
τις οποίες εκείνος εισήγαγε στην ελληνική ζωγραφική. Αυτές περιλαμβάνουν σκηνές από την ελληνική επαρχία,
την οικογένεια και τον κόσμο του παιδιού.
ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ «Τα κάλαντα»
Ο πίνακας μας ταξιδεύει στα χριστουγεννιάτικα ελληνικά έθιμα.
Μια ομάδα παιδιών διαφόρων εθνικοτήτων, ντυμένα με παραδοσιακά ενδύματα,
ψάλλουν τα κάλαντα με τη συνοδεία φλογέρας και τύμπανου στην αυλή ενός
αγροτικού σπιτιού. Η σπιτονοικοκυρά με το μωρό στην αγκαλιά παρακολουθεί
τα παιδιά, κρατώντας στα χέρια της ρόδια, για να τα φιλέψει.
Ποια ώρα της ημέρας πιστεύετε ότι απεικονίζει ο πίνακας;
Αρχίζει να βραδιάζει. Το φως είναι ελάχιστο κι επιβλητικό και
προέρχεται από το φεγγάρι κι από ένα μικρό φανάρι, που κρατάει
ένα από τα παιδιά. (Την εποχή που ζωγραφίστηκε ο πίνακας, τα
παιδιά έψαλλαν τα κάλαντα μετά τη δύση του ηλίου –κάτι που επιβιώνει
ακόμη και σήμερα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας)
Βλέπετε κάποιον άλλον εκτός της παρέας των παιδιών και της σπιτονοικοκυράς;
Ένα μικρό αγόρι ξεπροβάλλει στο βάθος του ψηλού μαντρότοιχου –δείγμα της
τοπικής αρχιτεκτονικής– κοιτάζοντας με περιέργεια τη σκηνή.
Δεν πρόκειται όμως για μια απλή απεικόνιση ενός παραδοσιακού εθίμου,
αλλά για ένα έργο με πολλούς συμβολισμούς. Θα μπορούσατε να βρείτε κάποια
αντικείμενα-σύμβολα στον πίνακα;
Τα ρόδια που κρατάει η νεαρή μητέρα συμβολίζουν την αφθονία και την καλοτυχία
H ψάθινη σκούπα και το ξεραμένο δέντρο συμβολίζουν τη φτώχεια, αλλά
και το αρχαίο άγαλμα στο κάτω μέρος του πίνακα, όλα έχουν μια ξεχωριστή,
ισορροπημένη θέση και ένα νόημα σε αυτό το μεγάλης αξίας έργο του σπουδαίου ζωγράφου.